Banen van werknemers in december; economische activiteit (SBI2008), regio

INHOUDSOPGAVE

1. Toelichting
2. Definities en verklaring van symbolen
3. Koppelingen naar relevante tabellen en artikelen
4. Bronnen en methoden
5. Meer informatie 

1. TOELICHTING

Deze tabel geeft informatie over het gemiddeld aantal banen van werknemers in december. De gegevens zijn uitgesplitst naar Standaard Bedrijfsindeling 2008 (SBI 2008) en regionale gegevens over waar de banen zich bevinden, zoals gemeenten, COROP-regio’s en Arbeidsmarktregio's (AMR’s).

Het aantal banen van werknemers per bedrijfseenheid wordt bepaald vanuit de gegevens van de Polisadministratie. Aan de hand van de verdeling van het aantal werkzame personen per gemeente per bedrijfseenheid uit de steekproef van de Enquête Regionale Werkgelegenheid (ERW) worden de banen per bedrijfseenheid verdeeld naar gemeenten (en hogere regionale indelingen). De banen van bedrijfseenheden die niet in de ERW zitten worden geteld in de gemeente van de hoofdvestiging. 

De bedrijfstak van de baan is afkomstig uit het Algemene Bedrijvenregister (ABR) van het CBS. In het ABR zijn bedrijfsgegevens per bedrijfseenheid opgenomen. Banen van uitzendkrachten worden geteld onder SBI ‘N Verhuur en overige zakelijke diensten’ (tenzij het uitzendbureau werknemers naar slechts één bepaalde bedrijfstak uitzendt en het ABR het uitzendbureau in deze bedrijfstak heeft ingedeeld; in dat geval worden de banen tot de betreffende bedrijfstak geteld). Banen bij bedrijven waar de werknemers niet (alleen) op eigen locaties van het bedrijf werken worden geteld bij de gemeenten waar de werkzaamheden daadwerkelijk plaatsvinden. Voorbeelden van dit soort bedrijven zijn uitzendbureaus, schoonmaakbedrijven, catering en thuiszorg. Thuiswerkers en ambulant personeel zoals vertegenwoordigers en chauffeurs worden geteld bij de gemeente van waaruit zij aangestuurd worden.

In 2024 zijn in het ABR eenheden van financiële instellingen omgeboekt naar andere SBI’s. Het gaat om bedrijfseenheden met SBI K (Financiële dienstverlening), die a.g.v. een niet-geregistreerde zeggenschapsrelatie of een verkeerde SBI-typering zijn overgeheveld naar de juiste (niet-hulpactiviteit-) SBI.
Deze groep betreft voornamelijk directeur-grootaandeelhouders en is verspreid over de resterende SBI's.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2010

Status van de cijfers:
Bij elke jaarlijkse actualisering worden voorlopige cijfers van het meest recente verslagjaar toegevoegd. De voorlopige cijfers van het voorgaande verslagjaar worden vervangen door nieuwe, nader voorlopige cijfers en de nadere voorlopige cijfers van het jaar daar weer voor worden vervangen door definitieve cijfers. Tussen de voorlopige en de nader voorlopige cijfers van een verslagjaar kunnen grote verschillen zitten. De verschillen tussen nader voorlopige en definitieve cijfers van een verslagjaar zijn zeer beperkt.

Wijzigingen per 26 september 2025:
De nader voorlopige cijfers van 2023 en de voorlopige cijfers van 2024 zijn toegevoegd. De cijfers van 2022 zijn definitief geworden.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De voorlopige cijfers over het jaar 2025 en de nader voorlopige cijfers over 2024 verschijnen in oktober 2026.

2. DEFINITIES EN VERKLARING VAN SYMBOLEN

Algemeen Bedrijvenregister (ABR)
Een systeem met een registratie met identificerende gegevens en structuurgegevens over bedrijven. Hieruit worden de statistische eenheden bedrijfseenheid, ondernemingengroep en lokale bedrijfseenheid afgeleid.

Arbeidsmarktregio (AMR)
Een indeling in regio's van waaruit gemeenten en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) de dienstverlening aan werkgevers en werkzoekenden vormgeven. Nederland telt 35 arbeidsmarktregio's. Het is een regionaal niveau dat normaliter tussen gemeenten en provincies in zit, op enkele uitzonderingen in 2019 en 2020 na. 
In 2019 hebben de gemeenten Vijfheerenlanden en West Betuwe geen keuze kunnen maken over bij welke Arbeidsmarktregio ze zich aansluiten. In 2020 heeft Vijfheerenlanden wederom geen keuze kunnen maken. Banen uit deze gemeenten zijn in de betreffende verslagjaren geteld onder de categorie ‘Niet in te delen (AM)’. In deze categorie worden sinds 2019 ook werknemersbanen uit de categorie ‘Niet-gemeentelijk ingedeeld’ geteld.
De AMR-regio's zijn in gebruik bij het UWV en binnen de overheid.

Baan
Een expliciete of impliciete arbeidsovereenkomst tussen een persoon en een economische eenheid waarin is vastgelegd dat arbeid zal worden verricht waartegen een (financiële) beloning staat.

COROP-gebied
COROP (Coördinatie Commissie Regionaal OnderzoeksProgramma) is een indeling van Nederland in 40 gebieden die voor onderzoeksdoeleinden gebruikt wordt. Voor de vergelijkbaarheid van cijfers over verschillende jaren is het belangrijk dat de indeling niet te veel wijzigt. De COROP-indeling is dan ook sinds zijn ontstaan in 1971 nauwelijks veranderd (alleen gemeentelijke herindelingen). De grenzen van de COROP-gebieden volgen de provinciale grenzen. Elk COROP-gebied heeft een centrale kern (stad) met een omliggend verzorgingsgebied. Op Europees niveau vormen de COROP-gebieden de Nederlandse NUTS 3-gebieden.

Polisadministratie
CBS, Belastingdienst en UWV zijn gezamenlijk eigenaar van de data uit de loonaangifteketen. Alle werkgevers in Nederland zijn wettelijk verplicht aangifte te doen bij UWV en Belastingdienst over lonen die aan werknemers zijn betaald. De Belastingdienst gebruikt deze aangiftes voor de bepaling van de belastingafdracht, het UWV bepaalt er de premies en de aanspraken op de sociale verzekeringen mee en het CBS stelt er de statistieken mee samen.

Standaard Bedrijfsindeling 2008 (SBI 2008)
De Nederlandse hiërarchische indeling van economische activiteiten die door het CBS wordt gebruikt om bedrijfseenheden in te delen naar hun hoofdactiviteit. De SBI 2008 is de versie die vanaf 2008 gebruikt wordt.
“Bedrijfstak” of “branche” zijn gangbare termen voor groepen van bedrijven met dezelfde hoofdactiviteit. Het CBS hanteert voor de indeling van bedrijven naar hoofdactiviteit de zogenoemde Standaard Bedrijfsindeling (SBI). Bedrijven in een bedrijfstak of branche kunnen naast deze activiteit ook andere activiteiten (nevenactiviteiten) uitoefenen.
De SBI 2008 kent meerdere niveaus die aangegeven worden door maximaal vijf cijfers. Het niveau van vier cijfers komt vrijwel overeen met de indeling van de Europese Unie (NACE). De eerste twee cijfers komen overeen met die van de indeling van Verenigde Naties (ISIC).

Werknemer
Een persoon die in een arbeidsovereenkomst afspraken met een economische eenheid maakt om arbeid te verrichten waartegenover een financiële beloning staat. 

Verklaring van symbolen:

niets (blanco): het cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
. 	        : het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim
*		: voorlopige cijfers
**		: nader voorlopige cijfers

3. KOPPELINGEN NAAR RELEVANTE TABELLEN EN ARTIKELEN

Relevante tabellen:

Meer informatie over banen van werknemers naar economische activiteit staat in onderstaande tabellen:
Banen van werknemers; bedrijfsgrootte en economische activiteit (SBI2008)
Banen van werknemers; bedrijfstakken (SBI'93), regio, 1993 - 2005
Banen van werknemers; regio en economische activiteit
Banen van werknemers in december; econ. activ. (SBI2008), regio, 2008-2014

Relevant artikel:

Meer informatie over de overgang naar een andere manier van samenstellen van ondernemingengroepen in 2010 zie: Verandering in samenstellen Ondernemingengroepen.

Meer informatie is te vinden op de themapagina Arbeid en sociale zekerheid.

4. BRONNEN EN METHODEN

De beschrijving van het onderzoek is te vinden bij de korte onderzoeksbeschrijving: Statistiek werkgelegenheid en lonen (SWL), banen naar regio.

Methodewijzigingen:
Vanaf 2015 geen correcties meer op SBI 64200
Tot en met 2014 werden bij de verwerking van de Polisbestanden enkele correcties uitgevoerd. Dit had vooral betrekking op de SBI 64200 (Financiële holdings). Als de branchecode van de Polisbestanden afweek van de SBI 64200 werd deze SBI omgecodeerd naar een code die meer in overeenstemming was met de branchecode. Na 2014 wordt deze hercodering niet meer toegepast. De breuk die hierdoor ontstaat is zichtbaar bij de selectie op sector 'Financiële dienstverlening' en betreft vooral Directeur-Grootaandeelhouders. De groei in 2015 in de Financiële Dienstverlening wordt veroorzaakt door deze administratieve wijziging.
In 2024 speelde een soortgelijke omboeking in het ABR. Eenheden van financiële instellingen zijn omgeboekt naar andere SBI’s. Het gaat om bedrijfseenheden met SBI 64200 (Financiële holdings), die a.g.v. een niet-geregistreerde zeggenschapsrelatie of een verkeerde SBI-typering zijn overgeheveld naar de juiste (niet-hulpactiviteit-) SBI.
Deze groep betreft voornamelijk directeur-grootaandeelhouders en is verspreid over de resterende SBI's.

Vanaf 2019 wijziging categorie ‘Niet in te delen’
Vanaf verslagjaar 2019 zijn cijfers over werknemersbanen met onbekende regio niet alleen bij ‘Gemeenten; Niet in te delen’ weergegeven, maar ook bij ‘Niet in te delen (LD)’, ‘Niet in te delen (PV)’, ‘Niet in te delen (CR)’ en ‘Niet in te delen (AM)’.

Vanaf 2021 nieuwe opzet ERW
Vanaf het publicatiejaar 2021 is de ERW gewijzigd van opzet. Vóór 2021 vroeg het CBS aan bedrijfseenheden met 10 of meer werkzame personen hoeveel werknemers zij per gemeente in dienst hadden (in december). In de nieuwe opzet vraagt het CBS aan bedrijfseenheden hoeveel werkzame personen zij per eigen vestiging (per postcode-6) in dienst hadden (in december). Als bedrijven (ook) werkzame personen in dienst hadden die buiten de eigen vestigingen werkten, dan vraagt het CBS om ook het aantal werkzame personen per gemeente op te geven. 
Voorheen werden alleen bedrijfseenheden geënquêteerd die volgens het Handelsregister van de Kamer van Koophandel vestigingen met werkzame personen in meerdere gemeenten hadden. De steekproef werd aangevuld met die bedrijven die in voorgaande enquêtes werknemers in meerdere gemeenten hebben opgegeven. Het gegeven “aantal werkzame personen per vestiging” is echter vervallen in het Handelsregister. Mede daarom is de steekproef van ERW vanaf statistiekjaar 2021 uitgebreid naar (a) alle bedrijven met 10 of meer werkzame personen en met meer dan één vestiging (op postcode-6 niveau), en (b) bedrijven met minder dan 10 werkzame personen met een relatief grote wijziging in het aantal werkzame personen en/of in het aantal vestigingen volgens het Handelsregister. Tot slot wordt de steekproef net als in de oude opzet aangevuld met bedrijven die in voorgaande enquêtes werkzame personen in meerdere gemeenten hebben opgegeven. 
De methodewijziging in de ERW heeft naar verwachting niet of nauwelijks tot een trendbreuk geleid. 

5. MEER INFORMATIE

Infoservice

Copyright (c) Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen
Verveelvoudiging is toegestaan, mits het CBS als bron wordt vermeld.