Overheid; ontvangen belastingen en wettelijke premies

Totaal belastingen en wettelijke premies

Belastingen: verplichte betalingen opgelegd door de overheid waar geen individuele tegenprestatie voor de betaler tegenover staat. Belastingen kunnen worden onderscheiden naar belastingen op productie en invoer, belastingen op inkomen, vermogen, enz. en vermogensheffingen.

Wettelijke premies: dit zijn de premies wettelijke sociale verzekeringen en komen ten laste van werkgevers, werknemers, zelfstandigen en niet-werkenden.

Totaal belastingen

Verplichte betalingen opgelegd door de overheid) waar geen individuele tegenprestatie voor de betaler tegenover staat. Belastingen kunnen worden onderscheiden naar belastingen op productie en invoer, belastingen op inkomen, vermogen, enz. en vermogensheffingen.

Belasting over toegevoegde waarde (BTW)

Belasting op verkoop van goederen en diensten, die in verschillende stappen via ondernemingen wordt geïnd en uiteindelijk volledig ten laste komt van consumenten en niet btw-plichtige ondernemingen en instellingen.

Btw-plichtige ondernemingen dragen alleen het verschil af tussen de in rekening gebrachte btw op hun verkopen en de betaalde btw op hun aankopen.

Inkomstenbelasting

Belasting die verschuldigd is over het belastbaar inkomen uit werk en woning, aanmerkelijk belang, en sparen en beleggen. De inkomstenbelasting is een naheffing op de loonbelasting.

Loonbelasting

Belasting die door de werkgever wordt ingehouden op het loon van de werknemer, als onderdeel van de loonheffing. De loonbelasting is een voorheffing op de inkomstenbelasting.

Vennootschapsbelasting

Belasting die wordt geheven over de winst van ondernemingen.

Totaal Accijns

De verzameling van accijnzen op alcohol, benzine, bier, overige minerale oliën, tabak, tussenproducten, wijn en andere mousserende dranken.

Totaal wettelijke premies

Dit zijn de premies wettelijke sociale verzekeringen en komen ten laste van werkgevers, werknemers, zelfstandigen en niet-werkenden.

Arbeidsongeschiktheidsfonds

Het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) financiert de WAO-uitkering na vijf jaar van arbeidsongeschiktheid. Bovendien financiert het Aof vanaf 1 januari 2004 de WAZ-uitkering, vanaf 1 januari 2006 de WIA-uitkering en vanaf 1 januari 2008 de WAZO. Met ingang van 2007 financiert het Aof slechts een deel van de WIA-uitkeringen, namelijk alle IVA-uitkeringen en WGA-uitkeringen die al minimaal 10 jaar worden uitgekeerd. 
 
Het Arbeidsongeschiktheidsfonds is in 1967 ingevoerd. De Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) voorziet in een loonvervangende uitkering voor werknemers die vóór 1 januari 2004 arbeidsongeschikt zijn geworden en na 1 jaar nog geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt waren. De WAO is met ingang van 29 december 2005 vervangen door de WIA. De WIA geldt voor mensen die op of na 1 januari 2004 arbeidsongeschikt zijn geworden. De WAO blijft bestaan voor mensen die al een WAO-uitkering hadden. De Wet Werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) bestaat uit twee regelingen: de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA), die een loonvervangende uitkering verzorgt voor werknemers die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, en de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA), die een aanvulling op het met arbeid verdiende inkomen verzorgt, of een minimumuitkering als men niet of niet voldoende werkt. De Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen (WAZ) was tot 1 augustus 2004 een verplichte verzekering voor zelfstandigen tegen de financiële gevolgen van langdurige arbeidsongeschiktheid. De Wet Arbeid en Zorg (WAZO) bundelt een aantal wettelijke verlofvormen zoals het zwangerschaps- en bevallingsverlof, kraamverlof, adoptieverlof, pleegzorgverlof en ouderschapsverlof.

Algemeen Ouderdomsfonds

Het Algemeen Ouderdomsfonds (AOf) financiert de AOW-uitkeringen. De Algemene Ouderdomswet (AOW) heeft als doel om ouderen te verzekeren tegen de financiële gevolgen van ouderdom. Tot en met 2012 lag de AOW-leeftijd op 65 jaar. Sinds 1 januari 2013 wordt de AOW-leeftijd stapsgewijs verhoogd.

Tegelijkertijd met de introductie van de Algemene Ouderdomswet (AOW) op 1 januari 1957 is ook het Algemeen Ouderdomsfonds (AOf ) ingevoerd.

Algemeen Werkloosheidsfonds

Het Algemeen Werkloosheidsfonds (AWf) financiert de WW-uitkering voor ex-werknemers in de marktsector. Het betreft uitkeringen die langer dan zes maanden lopen. Daarnaast betaalt het fonds de ZW-uitkeringen aan een aantal vangnetgroepen: zwangere vrouwen, zieke werklozen, vrijwillig verzekerden en herintredende arbeidsongeschikten. Ook de WAZO-uitkeringen aan zwangere vrouwen komen voor rekening van het AWf. 
 
Het Algemeen Werkloosheidsfonds (AWf) is op 1 juli 1952 ingevoerd. De Werkloosheidswet (WW) heeft tot doel werknemers te verzekeren tegen de financiële gevolgen van werkloosheid. De Ziektewet (ZW-vangnet) geeft werknemers recht op een uitkering, indien zij door ziekte, gebrek, zwangerschap of bevalling niet in staat zijn te werken en geen werkgever meer hebben die hun loon doorbetaalt. De Wet Arbeid en Zorg (WAZO) bundelt een aantal wettelijke verlofvormen, zoals het zwangerschaps- en bevallingsverlof, kraamverlof, adoptieverlof, pleegzorgverlof en ouderschapsverlof.

Fonds Langdurige Zorg

Het Fonds Langdurige Zorg (FLZ) financiert de uitkeringen in natura op grond van de WLZ. De Wet Langdurige Zorg (WLZ). De Wet Langdurige Zorg is er voor mensen die de hele dag intensieve zorg of toezicht dichtbij nodig hebben. Bijvoorbeeld ouderen met vergevorderde dementie of mensen met een ernstige verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking. 
 
Tegelijkertijd met de introductie van de Wet Langdurige Zorg (WLZ) per 1 januari 2015 is ook het Fonds Langdurige Zorg (FLZ) ingevoerd. De Wet Langdurige Zorg vervangt de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten.

Zorgverzekeringsfonds

Uit het Zorgverzekeringsfonds (Zvf) worden de bijdragen voor de risicoverevening aan de zorgverzekeraars betaald. Let op: binnen de Nationale Rekeningen worden de door zorgverzekeraars verstrekte uitkeringen (exclusief no-claim uitkeringen) beschouwd als zijnde verstrekt vanuit het Zvf. In termen van wettelijke sociale verzekeringen gaat het hierbij alleen om de verplichte basiszorgverzekering, en niet om de aanvullende verzekering. 
 
Tegelijkertijd met de introductie van de Zorgverzekeringswet (ZVW) op 1 januari 2006 is ook het Zorgverzekeringfonds (Zvf) ingevoerd.

2000

2005

2010

2015

2020

2024

2025 1e kwartaal*

Voorlopige cijfers

2025 2e kwartaal*

Voorlopige cijfers

2025 3e kwartaal*

Voorlopige cijfers

2025 4e kwartaal*

Voorlopige cijfers

2025*

Voorlopige cijfers

2026 1e kwartaal*

Voorlopige cijfers