Akkerbouwgewassen; productie, regio

INHOUDSOPGAVE

1. Toelichting
2. Definities en verklaring van symbolen
3. Koppelingen naar relevante tabellen en artikelen
4. Bronnen en methoden
5. Meer informatie


1. TOELICHTING

Deze tabel geeft per akkerbouwgewas informatie over de beteelde- en de geoogste oppervlakte, de opbrengst per hectare en de totale opbrengst in een oogstjaar. De gegevens zijn beschikbaar op nationaal-, landsdeel-, en provincie-niveau.

Om tot het cijfer voor de opbrengst te komen wordt eerst een voorlopige oogstraming gemaakt. Deze inschatting van de opbrengst vindt plaats in de maanden augustus tot en met oktober afkomstig van een inventarisatie van teeltadviesbureau Delphy. De cijfers van de definitieve oogstraming, die gebaseerd zijn op een enquête onder een steekproef van bedrijven met akkerbouwgewassen, worden eind januari gepubliceerd. Deze cijfers staan in deze tabel dan nog als voorlopig tot de cijfers van de landbouwtelling van het betreffende oogstjaar definitief zijn. 

De opbrengsten per hectare zijn afgerond op 100 kilogram, de totale opbrengsten op 1000 kilogram. 

Gegevens beschikbaar vanaf: 1994.

Status van de cijfers
De cijfers van 2026 zijn voorlopig. 

Wijzigingen per 30 oktober 2026:
De voorlopige beteelde oppervlakten van 2026 zijn geactualiseerd. De voorlopige bruto-opbrengsten van alle gewassen (met uitzondering van de granen) zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers? 
De voorlopige oogstramingen worden voor de granen eind augustus gepubliceerd en voor alle overige gewassen eind oktober van het betreffende oogstjaar gepubliceerd. De cijfers van de definitieve oogstraming worden eind januari van het jaar na de oogst gepubliceerd en kunnen t/m eind maart nog worden geactualiseerd.

2. DEFINITIES EN VERKLARING VAN SYMBOLEN

Definities:

Voorlopige oogstraming:
De voorlopige oogstraming is gebaseerd op gegevens over de beteelde oppervlakte (in hectares) zoals waargenomen in de Landbouwtelling en schattingen van de opbrengst per hectare afkomstig van een inventarisatie van Delphy.

Definitieve oogstraming:
De definitieve oogstraming is gebaseerd op een steekproefenquête onder bedrijven met akkerbouwgewassen. Deze bedrijven geven, anders dan in de voorlopige raming, niet de beteelde oppervlakte op maar de oppervlakte die al geoogst is of naar verwachting nog geoogst zal worden. Door omstandigheden kan de geoogste oppervlakte kleiner zijn dan de oorspronkelijk beteelde oppervlakte. Ook wordt gevraagd naar de niet-geoogste oppervlakte en de opbrengst per hectare. De beteelde oppervlakte bij de definitieve oogstraming is gebaseerd op gegevens over de oppervlaktes beteelde grond (in hectares) zoals waargenomen in de Landbouwtelling. 

Beteelde oppervlakte:
Aantal hectares landbouwgrond waarop het gewas verbouwd wordt.

Geoogste oppervlakte: 
Aantal hectares landbouwgrond waarvan al geoogst is of naar verwachting nog geoogst zal worden. Het is dus de oppervlakte waarop daadwerkelijk productie heeft plaatsgevonden. Dit kan door omstandigheden (bijvoorbeeld wateroverlast) kleiner zijn dan de oorspronkelijk beteelde oppervlakte. 

Bruto opbrengst: 
Tot de bruto opbrengst (bruto productie) behoort alles wat geoogst is of (vermoedelijk) geoogst gaat worden. Tot de bruto opbrengst behoort ook dat deel van de productie dat om bijzondere redenen niet geschikt is voor zijn oorspronkelijke bestemming. Dit geldt echter alleen als het nog wel voor andere normale bedrijfsdoeleinden kan worden aangewend (bijv. aardappelen die alleen nog voor veevoeder te gebruiken zijn).

Het vochtpercentage van granen, maïs en zaden kan in grote mate variëren van jaar tot jaar en kan daarmee leiden tot grote verschillen in de opbrengst. Om tot een goede schatting te komen van de daadwerkelijke 'droge' opbrengst en om opbrengsten van verschillende jaren gemakkelijker met elkaar te vergelijken, worden de bruto opbrengst per ha en de totale bruto opbrengst omgerekend naar een situatie met een standaard vochtpercentage.

Verklaring van symbolen:

niets (blanco)	: het cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
. 		: het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim
*		: voorlopige cijfers
**		: nader voorlopige cijfers

3. KOPPELINGEN NAAR RELEVANTE TABELLEN EN ARTIKELEN

Relevante tabellen:

Voor meer informatie over beteelde oppervlaktes zoals waargenomen in de landbouwtelling, zie de tabel: Landbouw; gewassen, dieren en grondgebruik naar bedrijfstype, nationaal. 

Voor de vochtpercentages en de productie berekend met daadwerkelijke vochtpercentages, zie de Eurostat database: Crop production in national humidity .

Deze tabel is de opvolger van Akkerbouwgewassen; productie naar regio 1994-2023.


4. BRONNEN EN METHODEN

De voorlopige oogstramingen zijn gebaseerd op gegevens uit de Landbouwtelling, aangevuld met expertschattingen van de opbrengst. De definitieve oogstraming is gebaseerd op steekproefonderzoek onder bedrijven met akkerbouwgewassen. De onderzoeksmethode van deze tabel is te vinden in de onderzoeksbeschrijving Oogstraming akkerbouw. 

5. MEER INFORMATIE

Infoservice

Copyright (c) Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen 
Verveelvoudiging is toegestaan, mits het CBS als bron wordt vermeld.

• Onderwerpen

  • Beteelde oppervlakte

    Aantal hectares landbouwgrond waarop het gewas verbouwd wordt.
    
    
    

  • Geoogste oppervlakte

    Aantal hectares landbouwgrond waarvan al geoogst is of naar verwachting nog geoogst zal worden. Het is dus de oppervlakte waarop daadwerkelijk productie heeft plaatsgevonden. Dit kan door omstandigheden (bijvoorbeeld wateroverlast) kleiner zijn dan de oorspronkelijk beteelde oppervlakte. 
    
    

  • Bruto opbrengst per ha

    Bij de bepaling van de opbrengst per hectare (de gemiddelde opbrengst) wordt alleen gerekend met de hectares die daadwerkelijk geoogst zijn of nog geoogst zullen worden (geoogste oppervlakte). Hectares die beteeld waren maar waarvan de opbrengst verloren is gegaan (bijvoorbeeld door wateroverlast) tellen dus niet mee. 
    

  • Totale bruto opbrengst

    Tot de totale opbrengst (totale bruto productie) behoort alles wat geoogst is of (vermoedelijk) geoogst gaat worden. Tot de totale opbrengst behoort ook dat deel van de productie dat om bijzondere redenen niet geschikt is voor zijn oorspronkelijke bestemming. Dit geldt echter alleen
    als het nog wel voor andere normale bedrijfsdoeleinden kan worden aangewend (bijv. aardappelen, die alleen nog voor veevoeder te gebruiken zijn). Hierdoor is de totale bruto opbrengst niet gelijk aan de handelsproductie.
    
    Het vochtpercentage van akkerbouwgewassen zoals granen, maïs en zaden kan in grote mate variëren van jaar tot jaar en kan daarmee leiden tot grote verschillen in de opbrengst. Om tot een goede schatting te komen van de daadwerkelijke 'droge' opbrengst en om opbrengsten van verschillende jaren gemakkelijker met elkaar te vergelijken, worden de bruto opbrengst per ha en de totale bruto opbrengst  omgerekend naar een situatie met een standaard vochtpercentage.
    
    De opbrengsten van korrelmaïs en corn cob mix zijn in de definitieve raming berekend met een standaard vochtpercentage van 35 procent. Bij snijmaïs is dit gewicht berekend bij een vochtgehalte van 65 procent. 
    
    De opbrengst van graan (tarwe, gerst, haver, rogge en triticale) zijn in de definitieve raming berekend met een standaard vochtpercentage van 15 procent. 
    
    De opbrengst van kool- en raapzaad is vanaf 2016 berekend in de situatie waarin het zaad 9 procent vocht zou bevatten. In de jaren hiervoor is de opbrengst berekend op basis van het daadwerkelijke vochtpercentage van dat jaar. Deze vochtpercentages zijn te vinden in de database van Eurostat.

• Gewassen

  • Tarwe (totaal)

  • Tarwe, winter

  • Tarwe, zomer

  • Gerst (totaal)

  • Gerst, winter

  • Gerst, zomer

  • Rogge

    Met ingang van 2024 is het gewas rogge opgesplitst in: 
    -	Rogge, korrelgewas
    -	Rogge, groenvoedergewas
    -	Rogge, groenbemesting (vanggewas) 
      Met ingang van 2024 wordt in deze categorie alleen rogge, korrelgewas weergegeven. 
    

  • Haver

  • Triticale

  • Maïs, korrelmaïs

    Korrelmaïs is een maïsras dat wordt geteeld voor de droge korrel. In Nederland worden de maïskorrels vooral gebruikt als kippenvoer.
    

  • Maïs, snijmaïs

    Snijmaïs is een maïsras dat vooral geteeld wordt voor veevoer. Bij de oogst worden de stengels en onrijpe kolven van de plant fijngesneden en op een grote hoop bewaard (ingekuild). Melkkoeien en vleesstieren eten het als ruwvoer.
    
    

  • Maïs, corn cob mix

    Corn Cob Mix is een maïsras waarvan de korrelopbrengst de belangrijkste eigenschap is. Bij de oogst worden van de kolf de korrels en (een deel van) de spil vermalen tot veevoer voor varkens.

  • Bruine bonen

  • kool- en raapzaad

  • Vezelvlas

    In Nederland wordt vlas geteeld voor de vezelopbrengst én voor de (zaai)zaadopbrengst. Het betreft hierbij uitsluitend de opbrengst van de vezels. Ongeveer 2/3e van het areaal vezelvlas in Nederland levert zaaizaad op, de overige 1/3e wordt gebruikt voor consumptie en industriële toepassingen.

  • Cichorei

  • Hennep

  • Aardappelen (totaal)

  • Consumptieaardappelen

    Inclusief aardappelen bestemd voor de frites- of chipsindustrie.
    

  • Pootaardappelen

    Aardappelen bestemd voor vermeerdering, 
    
    
    
    

  • Zetmeelaardappelen

  • Suikerbieten

  • Zaai-uien (totaal)

  • Zaai-uien, geel

  • Zaai-uien, rood

  • Poot- en plantuien (2e jaars)

• Perioden

  • 2024

  • 2025

  • 2026*

    Voorlopige cijfers

• Regio's

  • Nederland

Tabelinformatie

Identifier	85636NED
Korte titel	Akkerbouwgewassen; productie
Samenvatting	oppervlakte en opbrengst per gewas naar landsdeel en provincie
Verslagperiode	1994 - 2026

Administratie

Laatste wijziging	2026-10-30T02:00:00
Laatste wijziging metadata	2026-10-30T02:00:00
Frequentie	Viermaalperjaar
Reden aanlevering	Actualisering
Status	Regulier

Tabelomvang

Aantal rijen	14586
Aantal kolommen	7