ICT-gebruik bij kleine bedrijven; bedrijfsgrootte, 2023

Gewijzigd op: 12 december 2025

ICT-gebruik bij kleine bedrijven; bedrijfsgrootte, 2023

1. Toelichting
2. Definities en verklaring van symbolen
3. Koppelingen naar relevante tabellen en artikelen
4. Bronnen en methoden
5. Meer informatie

1. TOELICHTING

Deze tabel bevat cijfers over het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (ICT) door bedrijven met 2 of meer werkzame personen. De gegevens kunnen worden uitgesplitst naar bedrijfsgrootte. De verslagperiode betreft het jaar 2023. Een aantal onderwerpen hebben echter betrekking op het jaar 2022. In die gevallen wordt dit vermeld in de toelichting bij het betreffende onderwerp.

Gegevens beschikbaar over 2023.

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn nader voorlopig.

Wijzigingen per 12 december 2025:
De voorlopige cijfers voor ‘Telewerk komt voor’ en ‘Verdeling van omzet’ in de sectie 'Verkoop via website/apps' zijn verbeterd. Onvoldoende betrouwbare cijfers zijn weergegeven met een punt.

Wijzigingen per 12 december 2024:
Ondanks de zorgvuldigheid waarmee de cijfers over het ICT gebruik door bedrijven worden samengesteld, is helaas geconstateerd dat de gepubliceerde cijfers voor de verslagperiode 2023 door een technische fout niet correct waren. De cijfers zijn gebruikt in de publicaties Cybersecuritymonitor, Digital Trust Center, AI vacatures, MKB en digitalisering 2023 en de Monitor online platformen 2023 (Hoofdstuk 6. Verkoop via online platformen). Deze versie van deze tabel bevat de gecorrigeerde cijfers.

Wijzigingen per 7 juni 2024:
Ondanks de zorgvuldigheid waarmee de cijfers voor de ICT statistieken zijn samengesteld, is helaas geconstateerd dat de gepubliceerde cijfers voor de verslagperiode 2023 door een technische fout niet correct zijn. De cijfers voor specifiek kleine bedrijven (2 tot 10 werkzame personen) uit de financiële sector zijn substantieel aangepast. Voor de breakdowns die deze kleine bedrijven uit de financiële sector bevatten heeft dit ook een beperkt effect. De macro cijfers zijn zeer beperkt aangepast door deze correctie.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Cijfers over 2024 komen in december 2024 beschikbaar. Deze cijfers zullen worden gepubliceerd in een nieuwe tabel.

2. DEFINITIES EN VERKLARING VAN SYMBOLEN

Definities:

ICT
Informatie- en communicatietechnologie (ICT) is een vakgebied dat zich met informatiesystemen, telecommunicatie en computers bezighoudt. Hieronder valt het ontwikkelen en beheren van systemen, netwerken, databanken en websites. Ook het onderhouden van computers en programmatuur en het schrijven van administratieve software valt hieronder.

Standaard Bedrijfsindeling 2008 (SBI 2008):
De Nederlandse hiërarchische indeling van economische activiteiten die door het CBS wordt gebruikt om bedrijfseenheden in te delen naar hun hoofdactiviteit. De SBI 2008 is de versie die vanaf 2008 gebruikt wordt.
“Bedrijfstak” of “branche” zijn gangbare termen voor groepen van bedrijven met dezelfde hoofdactiviteit. Het CBS hanteert voor de indeling van bedrijven naar hoofdactiviteit de zogenoemde Standaard Bedrijfsindeling (SBI). Bedrijven in een bedrijfstak of branche kunnen naast deze activiteit ook andere activiteiten (nevenactiviteiten) uitoefenen.
De SBI 2008 kent meerdere niveaus die aangegeven worden door maximaal vijf cijfers. Het niveau van vier cijfers komt vrijwel overeen met de indeling van de Europese Unie (NACE). De eerste twee cijfers komen overeen met die van de indeling van Verenigde Naties (ISIC).

Verklaring van symbolen:

niets (blanco) : het cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
. : het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim
* : voorlopige cijfers
** : nader voorlopige cijfers

3. KOPPELINGEN NAAR RELEVANTE TABELLEN EN ARTIKELEN

Relevante tabellen:
De tabellen over het ICT-gebruik bij bedrijven zijn te vinden onder het thema bedrijven: ICT en e-commerce.

Relevante artikelen:
Cijfers over het ICT-gebruik door bedrijven vormen een belangrijk onderdeel van de themapublicatie ICT, kennis en economie. In deze publicatie worden tal van gegevens over onder andere het ICT-gebruik in Nederland samengebracht en in internationaal perspectief geplaatst.

4. BRONNEN EN METHODEN

De gegevens gaan over bedrijven met 2 of meer werkzame personen.

De methode van het onderzoek waarop deze tabel is gebaseerd is te vinden in de onderzoeksbeschrijving ICT-gebruik bedrijven.

Het onderzoek ICT-gebruik bij bedrijven wordt in opdracht van Eurostat uitgevoerd. Metadata, data en andere technische en statistische specificaties zijn te vinden op de CIRCABC portal onder Reference Metadata of ICT usage in enterprises.

5. MEER INFORMATIE

Infoservice

Copyright (c) Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen
Verveelvoudiging is toegestaan, mits het CBS als bron wordt vermeld.

Onderwerpen

Personeel en ICT

Personeel dat werkt met een computer betreft zowel ICT-specialisten als ICT-gebruikers. ICT staat voor informatie- en communicatietechnologie. Een ICT-specialist is een werknemer voor wie ICT het belangrijkste werk vormt, bijvoorbeeld een software-ontwikkelaar, systeembeheerder of een 'hoofd automatiseringsafdeling'. Een ICT-gebruiker is een werknemer die bij het eigen werk gebruikmaakt van een computer en standaardpakketten (zoals tekstverwerking, spreadsheets, databases) en/of branchegerelateerde software (zoals boekhoudpakketten, CAD/CAM pakketten, SPSS).

Telewerk komt voor

Het gaat om bedrijven met medewerkers die regelmatig buiten de bedrijfsvestiging werken en van daaruit toegang hebben tot het ICT-systeem van het bedrijf. Bedoeld is dat de medewerkers toegang hebben tot bestanden en/of programmatuur, dus meer dan alleen e-mail.

Toegang en gebruik internet

Bedrijven met website

Bedrijven die een eigen website hebben.

Bedrijven met website
```
Bedrijven die een eigen website hebben
```

Sociale Media

Het gebruik van internettoepassingen of communicatieplatforms voor contact met klanten, leveranciers, zakenrelaties of medewerkers van het eigen bedrijf. Daarbij wordt online informatie uitgewisseld. Voorbeelden zijn Twitter, Facebook, YouTube, LinkedIn, Yammer. Bedrijven die sociale media gebruiken hebben een account, een gebruikersprofiel of een gebruikerslicentie.

Sociale media gebruikt

Bedrijven die ten minste 1 van de volgende typen sociale media gebruiken: sociale netwerken, blogs of microblogs, sites die multimedia delen om kennis te delen. Bedrijven die deze sociale media uitsluitend gebruiken om advertenties te plaatsen, vallen hier niet onder.

Clouddiensten

Het gebruik van cloud-computing of de cloud betreft ICT-diensten via internet. Bedrijven kunnen hiermee bijvoorbeeld opslagcapaciteit, software en rekenkracht gebruiken via internet in plaats van lokaal op hun eigen servers of computers. Clouddiensten zoals gemeten in dit onderzoek voldoen aan de volgende criteria: servers van de aanbieder leveren de diensten; de gebruiker kan de diensten eenvoudig zelf uitbreiden of juist verminderen (bijvoorbeeld de benodigde opslagcapaciteit verhogen of verlagen); de gebruiker heeft na installatie altijd toegang tot de diensten, zonder tussenkomst van de aanbieder; de gebruiker betaalt voor de diensten. Een verbinding via VPN (Virtual Private Network) kan ook tot de cloud behoren.

Clouddiensten gebruikt

Bedrijven die betaalde clouddiensten gebruiken

Artificial Intelligence

Artificial Intelligence (AI) verwijst naar systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en - met een zekere mate van zelfstandigheid - acties te ondernemen om bepaalde doelen te bereiken. Deze AI-systemen kunnen volledig op software gebaseerd zijn (bijvoorbeeld spraak- en gezichtsherkenningssystemen) maar ook embedded in apparaten (bijvoorbeeld zelfstandige robots zoals zelfrijdende auto's, autonome drones, autonome magazijnsysteem, etc).

AI gebruikt

Het bedrijf gebruikt tenminste één van de gevraagde AI-technologieën

AI-technologie gebruikt voor

Bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor een van de volgenden doeleinden.

Voor marketing of verkoop

Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor marketing of verkoop.

Productieprocessen

Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor productieprocessen.

Administratieve processen/bestuurtaken

Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor organisatie van administratieve processen in het bedrijf of voor bestuurtaken.

Logistiek

Het bedrijf gebruikt software of systemen op basis van artificiële intelligentie voor logistiek.

ICT-veiligheid

Informatie over maatregelen, controles en procedures die een bedrijf toepast met betrekking tot ICT-systemen, met als doel de integriteit, authenticiteit, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid van gegevens (data) en systemen te borgen.

Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen

Maatregelen die bedrijven genomen hebben om hun cyberweerbaarheid te verhogen.

Antivirussoftware

Het gebruik van antivirussoftware betreft zowel gratis als betaalde software.

Beleid voor sterke wachtwoorden

Wachtwoorden die ten minste acht gemengde karakters hebben, die veranderd moeten worden na een bepaalde periode en/of naar aanleiding van bijvoorbeeld een ICT-veiligheidsincident, en die versleuteld worden verstuurd en opgeslagen

E-commerce voor verkoop

E-commerce is het ontvangen of plaatsen van orders voor goederen of diensten over elektronische netwerken, ongeacht de wijze van betalen en afleveren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het bestellen van producten op een website. Bestellingen per telefoon, fax of (handmatig getypte) e-mail tellen niet mee als e-commerce.
Verkoop via externe netwerken of elektronische verkoop is hier gedefinieerd als elektronische orderontvangst (exclusief handgeschreven e-mail). Verkoop kan plaatsvinden via de website van een bedrijf (openbaar, algemeen toegankelijk), of via EDI (Electronic Data Interchange). Met EDI wordt hier bedoeld: het zenden of ontvangen van informatie in een afgesproken format dat automatische verwerking mogelijk maakt, bijvoorbeeld EDIFACT, XML, UBL, XBRL.

Via website/apps

Bedrijven die gebruikmaken van een website of app om goederen of diensten te verkopen.

Verkoop via website of app

Bedrijven orders voor goederen/diensten ontvangen via website

Verkoop via e-commerce

E-commerce is het ontvangen of plaatsen van orders voor goederen of diensten over elektronische netwerken, ongeacht de wijze van betalen en afleveren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het bestellen van producten op een website. Bestellingen per telefoon, fax of (handmatig getypte) e-mail tellen niet mee als e-commerce. De omzet via e-commerce is de optelsom van de omzet via website en apps en de omzet via EDI.

Verkoop via e-commerce

Bedrijven die gebruikmaken van websites, apps en/of EDI om goederen en/of diensten te verkopen. Met EDI wordt hier bedoeld: het zenden of ontvangen van informatie in een afgesproken format dat automatische verwerking mogelijk maakt, bijvoorbeeld EDIFACT, XML, UBL, XBRL.

Omzet via EDI

Met EDI wordt hier bedoeld: het zenden of ontvangen van informatie in een afgesproken formaat dat automatische verwerking mogelijk maakt, bijvoorbeeld EDIFACT, XML, UBL, XBRL. Inkopen via handgetypte e-mails tellen niet mee.

Verkoop via EDI

Bedrijven met orders voor goederen/diensten ontvangen via EDI

Bedrijfsgrootte

2 of meer werkzame personen

Het aantal "werkzame personen" bestaat uit:
- werknemers en directeuren die op de loonlijst staan;
- werknemers die op de loonlijst staan van een andere onderneming of instelling, maar bij de eigen onderneming werkzaam zijn en als zodanig in feite tot het personeel behoren (ingeleend personeel);
- werkzame eigenaren, firmanten, leden van maatschappen, vennoten en medewerkende gezinsleden;
- uitzendkrachten.

Uitgeleend personeel (werknemers die op de loonlijst staan, maar werken bij een andere onderneming of instelling) is hierin niet opgenomen.

5 tot 10 werkzame personen

Het aantal "werkzame personen" bestaat uit:
- werknemers en directeuren die op de loonlijst staan;
- werknemers die op de loonlijst staan van een andere onderneming of instelling, maar bij de eigen onderneming werkzaam zijn en als zodanig in feite tot het personeel behoren (ingeleend personeel);
- werkzame eigenaren, firmanten, leden van maatschappen, vennoten en medewerkende gezinsleden;
- uitzendkrachten.

Uitgeleend personeel (werknemers die op de loonlijst staan, maar werken bij een andere onderneming of instelling) is hierin niet opgenomen.

500 of meer werkzame personen

Het aantal "werkzame personen" bestaat uit:
- werknemers en directeuren die op de loonlijst staan;
- werknemers die op de loonlijst staan van een andere onderneming of instelling, maar bij de eigen onderneming werkzaam zijn en als zodanig in feite tot het personeel behoren (ingeleend personeel);
- werkzame eigenaren, firmanten, leden van maatschappen, vennoten en medewerkende gezinsleden;
- uitzendkrachten.

Uitgeleend personeel (werknemers die op de loonlijst staan, maar werken bij een andere onderneming of instelling) is hierin niet opgenomen.

Variabelen kunnen gesleept worden naar de kop, rijen of kolommen van de tabel. In de kop is maar één item van een variabele te selecteren.



		Bedrijfsgrootte
Onderwerp		2 of meer werkzame personen	5 tot 10 werkzame personen	500 of meer werkzame personen
Personeel en ICT Telewerk komt voor	% van bedrijven	57	59	97
Toegang en gebruik internet Bedrijven met website Bedrijven met website	% van bedrijven	75	84	98
Sociale Media Sociale media gebruikt	% van bedrijven	62	69	96
Clouddiensten Clouddiensten gebruikt	% van bedrijven	43	50	93
Artificial Intelligence AI gebruikt	% van bedrijven	8	8	50
AI-technologie gebruikt voor Voor marketing of verkoop	% van bedrijven	2	3	12
Productieprocessen	% van bedrijven	2	2	19
Administratieve processen/bestuurtaken	% van bedrijven	2	2	21
Logistiek	% van bedrijven	1	0	11
ICT-veiligheid Gebruikte ICT-veiligheidsmaatregelen Antivirussoftware	% van bedrijven	88	89	99
Beleid voor sterke wachtwoorden	% van bedrijven	71	73	98
E-commerce voor verkoop Via website/apps Verkoop via website of app	% van bedrijven	21	25	24
Verkoop via e-commerce Verkoop via e-commerce	% van bedrijven	23	26	34
Omzet via EDI Verkoop via EDI	% van bedrijven	3	3	20

Bron: CBS

ICT-gebruik bij kleine bedrijven; bedrijfsgrootte, 2023

Gewijzigd op: 12 december 2025