{
  "odata.metadata":"https://opendata.cbs.nl/ODataApi/OData/86098NED/$metadata#Cbs.OData.WebAPI.TableInfos","value":[
    {
      "ID":0,"Title":"Levensloop van woningen en niet-woningen; gebruiksfunctie, regio","ShortTitle":"Levensloop woningen en niet-woningen","Identifier":"86098NED","Summary":"Voorraad, vergunning,nieuwbouw, sloop, toevoegingen, onttrekkingen, saldo\nWoningen, niet-woningen, gebruiksfunctie, gemeenten, regio","Modified":"2026-09-24T02:00:00","ReasonDelivery":"Actualisering","ExplanatoryText":"","Language":"nl","Catalog":"CBS","Frequency":"Permaand","Period":"2015 januari - 2026 augustus ","ShortDescription":"\n\nDeze tabel bevat gegevens over de levensloop van woningen en niet-woningen, vanaf vergunningverlening tot aan sloop. De tabel bevat de voorraad van verblijfsobjecten, mutaties in de voorraad (nieuwbouw, toevoegingen en onttrekkingen aan bestaande bouw, en sloop), vergunde verblijfsobjecten voor nieuwbouw of voor toevoeging aan bestaande bouw, bouw gestart meldingen, en functiewijzigingen van woning naar niet-woning en andersom. De gegevens zijn afkomstig uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). De cijfers zijn uitgesplitst naar regio's: gemeente, COROP-gebieden, provincies, landsdelen, en naar woning en niet-woning (en totaal). De niet-woningen zijn uitgesplitst naar verschillende gebruiksfuncties.\n\nGegevens beschikbaar vanaf januari 2015.\n\nStatus van de cijfers:\nDe cijfers van 2015-2025 zijn definitief gemaakt met het BAG-extract van 8 maart 2026. Alle cijfers van 2026 zijn voorlopig.\n\nWijzigingen per 24 september 2026: \nCijfers voor augustus 2026 zijn toegevoegd. De cijfers van januari-juli 2026 zijn ge\u00fcpdatet met het BAG-extract van 8 september 2026.\nDe cijfers voor vergunde nieuwbouw en vergunde toevoegingen worden voor de periode juni 2026, juli 2026, het tweede kwartaal 2026, en augustus 2026 niet getoond (voor woningen en het totaal), omdat er twijfel is over de juistheid/betrouwbaarheid. Er is een ongebruikelijke grote toename van de vergunde nieuwbouw zichtbaar. Dit heeft waarschijnlijk te maken met veranderende regelgeving rond netcongestie. Vanaf 1 juli worden ook nieuwe woningen door de netbeheerders op een wachtlijst geplaatst. Het ministerie van BZK en de VNG hebben gemeenten ge\u00efnformeerd hoe zij met deze situatie om dienen te gaan. Nu blijkt dat sommige gemeenten een andere werkwijze hanteren die raakt aan de kwaliteit, uniformiteit en betrouwbaarheid van de BAG. \nDe cijfers voor de vergunde nieuwbouw kunnen daardoor tot 1 september met grotere wijzigingen dan gebruikelijk worden geconfronteerd en worden daarom voorlopig weggelaten.\n\n\nWanneer komen er nieuwe cijfers?\nDe nieuwe cijfers worden circa 3 weken na de verslagmaand gepubliceerd. \n\n\n","Description":"INHOUDSOPGAVE\r\n\r\n1. Toelichting\r\n2. Definities en verklaring van symbolen\r\n3. Koppelingen naar relevante tabellen en artikelen\r\n4. Bronnen en methoden\r\n5. Meer informatie \r\n\r\n\r\n1. TOELICHTING\r\n\r\n\r\nDeze tabel bevat gegevens over de levensloop van woningen en niet-woningen, vanaf vergunningverlening tot aan sloop. De tabel bevat de voorraad van verblijfsobjecten, mutaties in de voorraad (nieuwbouw, toevoegingen en onttrekkingen aan bestaande bouw, en sloop), vergunde verblijfsobjecten voor nieuwbouw of voor toevoeging aan bestaande bouw, bouw gestart meldingen, en functiewijzigingen van woning naar niet-woning en andersom. De gegevens zijn afkomstig uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). De cijfers zijn uitgesplitst naar regio's: gemeente, COROP-gebieden, provincies, landsdelen, en naar woning en niet-woning (en totaal). De niet-woningen zijn uitgesplitst naar verschillende gebruiksfuncties.\r\n\r\nGegevens beschikbaar vanaf januari 2015.\r\n\r\nStatus van de cijfers:\r\nDe cijfers van 2015-2025 zijn definitief gemaakt met het BAG-extract van 8 maart 2026. Alle cijfers van 2026 zijn voorlopig.\r\n\r\nWijzigingen per 24 september 2026: \r\nCijfers voor augustus 2026 zijn toegevoegd. De cijfers van januari-juli 2026 zijn ge\u00fcpdatet met het BAG-extract van 8 september 2026.\r\nDe cijfers voor vergunde nieuwbouw en vergunde toevoegingen worden voor de periode juni 2026, juli 2026, het tweede kwartaal 2026, en augustus 2026 niet getoond (voor woningen en het totaal), omdat er twijfel is over de juistheid/betrouwbaarheid. Er is een ongebruikelijke grote toename van de vergunde nieuwbouw zichtbaar. Dit heeft waarschijnlijk te maken met veranderende regelgeving rond netcongestie. Vanaf 1 juli worden ook nieuwe woningen door de netbeheerders op een wachtlijst geplaatst. Het ministerie van BZK en de VNG hebben gemeenten ge\u00efnformeerd hoe zij met deze situatie om dienen te gaan. Nu blijkt dat sommige gemeenten een andere werkwijze hanteren die raakt aan de kwaliteit, uniformiteit en betrouwbaarheid van de BAG. \r\nDe cijfers voor de vergunde nieuwbouw kunnen daardoor tot 1 september met grotere wijzigingen dan gebruikelijk worden geconfronteerd en worden daarom voorlopig weggelaten.\r\n\r\n\r\nWanneer komen er nieuwe cijfers?\r\nDe nieuwe cijfers worden circa 3 weken na de verslagmaand gepubliceerd. \r\n\r\n\r\n\r\n2. DEFINITIES EN VERKLARING VAN SYMBOLEN\r\n\r\nVerblijfsobject\r\nDe kleinste binnen een of meer panden gelegen en voor woon-, bedrijfsmatige of recreatieve doeleinden geschikte eenheid van gebruik die ontsloten wordt via een eigen afsluitbare toegang vanaf de openbare weg, een erf of een gedeelde verkeersruimte, en die onderwerp kan zijn van goederenrechtelijke rechtshandelingen. \r\n\r\nPand\r\nDe kleinste bouwkundige eenheid die nog functioneel en bouwkundig-constructief zelfstandig is, direct en duurzaam met de aarde is verbonden en betreedbaar en afsluitbaar is.\r\n\r\nLevensloop\r\nHet hele traject dat een verblijfsobject kan doorlopen, vanaf het moment van verleende vergunning voor nieuwbouw (of verleende vergunning voor toevoeging aan bestaande bouw), tot aan sloop of andere onttrekking aan de voorraad.\r\n\r\nGebruiksfunctie\r\nDe gebruiksfuncties van een verblijfsobject worden afgeleid uit de bouwkundige gebruiksfunctie zoals vastgelegd in het Bouwbesluit 2012. Het betreft het toegestane gebruik, niet de planologische bestemming of het feitelijk gebruik. Er zijn 11 mogelijke gebruiksfuncties in de BAG, en een verblijfsobject kan meerdere functies hebben.\r\n\r\nWoning\r\nVerblijfsobject met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties.\r\n \r\nNiet-woning\r\nVerblijfsobject met een of meer gebruiksfuncties, maar zonder woonfunctie.\r\n\r\nVoorraad\r\nTot de voorraad worden gerekend alle verblijfsobjecten met op de peildatum een BAG status \"in gebruik (niet ingemeten)\", \"in gebruik\", \"buiten gebruik\" of \"verbouwing\". \r\n\r\nMutatie\r\nEen verandering van een verblijfsobject, bijvoorbeeld aan de voorraad toegevoegd door nieuwbouw, van functie gewijzigd van woning naar niet-woning, etc.\r\n\r\nToevoeging\r\nEen verblijfsobject wordt aan de voorraad toegevoegd in een reeds bestaand pand, dat een of meerdere andere verblijfsobjecten kan bevatten.\r\n\r\nOnttrekking\r\nEen verblijfsobject wordt aan de voorraad onttrokken, maar het pand blijft bestaan.\r\n\r\nSloop\r\nEen verblijfsobject wordt aan de voorraad onttrokken, het pand heeft of krijgt een verleende sloopvergunning of gesloopt status.\r\n\r\nAfgeblazen nieuwbouw\r\nAantal VBO's dat niet gebouwd gaat worden (deze hadden een vergunning en/of bouw gestart melding maar zijn ingetrokken). Naast bouwprojecten die niet meer worden uitgevoerd bevat deze post ook administratieve correcties. Soms worden vergunningen uit de BAG gehaald en opnieuw geregistreerd. Deze worden dan geteld als afgeblazen nieuwbouw, en dan weer opnieuw als vergunde nieuwbouw.\r\n\r\nFunctiewijziging\r\nEen verblijfsobject verandert van woning naar niet-woning of andersom, maar is en blijft in de voorraad (en doorgaat geen andere mutatie).\r\n\r\nBouw gestart melding\r\nEr is een melding van bouw gestart gemaakt voor het pand waaraan dit verblijfsobject is gekoppeld.\r\n\r\nNagekomen informatie\r\nIn maart 2026 zijn de jaren 2015-2025 definitief gemaakt. Registraties in de BAG in nieuwere extracten (vanaf april 2026) met betrekking tot de periode 2015-2025 worden dus niet meer in die periode meegeteld. Waar deze registraties een effect hebben op de voorraad stand (op totaal, gemeente, of gebruiksdoel niveau), worden deze nu geteld als nagekomen informatie in de maand januari. Er zijn twee varianten: positief (een positief effect op de voorraad), en negatief. Beide tellen nu mee in de berekening van de saldo voorraad, zoals hieronder beschreven.\r\n\r\n\r\nSaldo voorraad\r\nDe netto toename van de voorraad in een periode. Deze kan berekend worden op basis van onderwerpen in de tabel als:\r\nNieuwbouw, totaal\r\n+ Wijziging gebruiksfunctie, positief\r\n- Wijziging gebruiksfunctie, negatief\r\n+ Toevoegingen, totaal\r\n- Sloop\r\n- Onttrekkingen\r\n+ Voorraad mutatie anders, positief\r\n- Voorraad mutatie anders, negatief\r\n+ Nagekomen informatie, positief\r\n- Nagekomen informatie, negatief\r\n\r\n\r\n\r\nVerklaring van symbolen:\r\n\r\nniets (blanco)\t: het cijfer kan op logische gronden niet voorkomen\r\n. \t\t: het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim\r\n*\t\t: voorlopige cijfers\r\n**\t\t: nader voorlopige cijfers\r\n\r\nAfwijkingen in tellingen van de voorraad en mutaties:\r\nIn sommige gevallen kan de eindstand afwijken van de beginstand plus saldo voorraad. Redenen hiervoor kunnen zijn:\r\n- Soms zijn verblijfsobjecten niet gekoppeld aan een gemeente als het adresgegeven op de peildatum niet geldig is. Deze worden geteld onder 'Onbekende gemeente' aan het begin van de verslagmaand, en in de juiste gemeente aan het eind van de verslagmaand. Dit wordt niet geteld als voorraad mutatie.\r\n- Vanwege gemeentelijke herindeling of grenswijziging kunnen (zeer zelden) verblijfsobjecten aan het begin van de maand bij gemeente A worden ingedeeld, en aan het eind van de maand bij gemeente B. Let op dat negatieve voorraadmutaties (sloop etc.) worden geteld voor de gemeente aan het begin van de maand, en positieve mutaties (nieuwbouw etc.) en niet-voorraad mutaties (vergunde nieuwbouw etc.) bij de gemeente aan het eind van de maand.\r\n- Bij niet-woningen worden veranderingen in gebruiksfuncties niet geregistreerd (bijvoorbeeld van kantoorfunctie naar winkelfunctie). Hierdoor kunnen de eindstanden van de afzonderlijke gebruiksfuncties afwijken van de beginstand plus saldo voorraad. \r\n- Functiewijzigingen (positief en negatief) zijn voor het totaal woningen en niet-woningen altijd nul. Hierdoor wijkt het totaal af van de som van woningen en niet-woningen.\r\n\r\n\r\n3. KOPPELINGEN NAAR RELEVANTE TABELLEN EN ARTIKELEN\r\n\r\nMeer informatie over de berichtgeving van het ministerie van BZK over de registraties van vergunde woningen (\u2018nieuwe adressen\u2019) in de BAG <a href='https://www.zichtopnl.nl/datafundament/projecten/zorgvuldig+adresbeheer+bag/default.aspx'>Zorgvuldig adresbeheer BAG: wat te doen bij verzoeken om versnelling? | Zicht op Nederland</a> en informatie van de VNG over het versneld registreren van woningen in de BAG: <a href='https://vng.nl/artikelen/eerder-aanvragen-in-het-planproces'>\u2018Eerder aanvragen\u2019 in het planproces | VNG</a>\r\n\r\nDeze statistiek vervangt de tabel <a href='https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/81955NED/table'> Voorraad woningen en niet-woningen, 2012 - 2025 </a>.\r\nVerschillen in cijfers van dezelfde onderwerpen (o.a. nieuwbouw, sloop) ontstaan door het gebruik van verschillende BAG extracten, een aangepaste afleiding van nieuwbouw, sloop, toevoegingen en onttrekkingen, en door de overgang van BAG1.0 naar BAG2.0 in 2021. Een beschrijving van de aanpaste afleiding is te lezen in de <a href='https://www.cbs.nl/-/media/_pdf/2025/26/levensloop-afleiding-technische-beschrijving.pdf'> Technische toelichting levensloop</a>. \r\nEen analyse van de verschillen in gepubliceerde cijfers is na te leze in <a href='https://www.cbs.nl/-/media/_pdf/2025/26/levensloop-verschillen-analyse.pdf'>Levensloop : verschillen analyse</a>. \r\n\r\nLet bij het overstappen van de stopgezette tabel Voorraad woningen en niet-woningen, 2012 - 2025 (81955) naar deze tabel op het volgende:\r\n- \"Overige toevoegingen\" moet nu worden berekend als de som van Toevoegingen en Functiewijzigingen, positief.\r\n- \"Overige onttrekkingen\" moet nu worden berekend als de som van Onttrekkingen en Functiewijzigingen, negatief.\r\n- \"Correcties\" moet nu worden berekend als de som van Voorraad mutatie anders (positief minus negatief), en Nagekomen informatie (positief minus negatief). \r\n- Verblijfsobjecten met onbekende gemeente werden in de oude voorraad tabel niet meegeteld, maar worden in deze tabel wel expliciet vermeld onder \"Onbekende gemeente\" (en \"Onbekende provincie\", etc.).\r\n\r\nHet onderwerp 'Vergunde nieuwbouw' geeft het aantal woningen en niet-woningen weer waarvoor een bouwvergunning is verleend voor nieuwbouw. De stopgezette tabel <a href ='https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83668NED/table'>Bouwvergunningen woonruimten; aantal en index, 2012-2025</a> bevatte ook vergunde nieuwbouwwoningen. Deze waren gebaseerd op enqu\u00eates aan gemeenten. De enqu\u00eates worden nog opgevraagd voor andere kenmerken zoals bouwkosten, verdeling huur/koop, etc. Zie o.a. <a href='https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83671NED'>Bouwvergunningen woonruimten; type, opdrachtgever, eigendom, gemeente</a>. \r\nEen overzicht van de tabellen uit de bouwvergunningen enqu\u00eates is te lezen op <a href='https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/navigatieScherm/thema?themaNr=51310'> deze pagina</a>.\r\n\r\nDe cijfers van vergunde nieuwbouwwoningen uit de enqu\u00eates verschillen aanzienlijk van de cijfers uit de BAG. Dat is nader onderzocht. Het artikel <a href='https://www.cbs.nl/?sc_itemid=dea8eb26-640c-4b15-bdc3-3de2cc620381&sc_lang=nl-nl'>Vergunningen voor nieuwbouwwoningen - Verschillenanalyse tussen de BAG en de W011 enqu\u00eates</a> geeft meer achtergrond en inzicht in deze verschillen.\r\n\r\n\r\nRelevante tabellen:\r\n\r\nDe tabel <a href='https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/82211NED/table'>Woningen en niet-woningen in de pijplijn; gebruiksfunctie, regio</a> bevat aantallen woningen en niet-woningen waarvoor een vergunning is verleend (voor nieuwbouw), en/of een bouw gestart melding is gemaakt. \r\n\r\nGegevens over kenmerken van de woningvoorraad (oppervlakte, bouwjaar, eengezins/meergezins) zijn te vinden in de tabellen  <a href='https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82550NED'>Voorraad woningen; gemiddeld oppervlak; woningtype, bouwjaarklasse, regio.</a> en <a href='https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83704NED'>Voorraad woningen; woningtype, oppervlakteklasse, regio.</a>\r\n\r\nDe tabel <a href='https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/82235NED/table'>Voorraad woningen; standen en mutaties vanaf 1921</a> bevat een gecombineerde tijdserie van de woningvoorraad (en mutaties zoals nieuwbouw en sloop) vanaf 1921 tot heden. \r\n\r\nEen uitsplitsing van de woningvoorraad en nieuwbouw naar woningtype (vrijstaand, tussenwoning, etc.) is beschikbaar in <a href='https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85035NED'>Woningvoorraad; woningtype op 1 januari, regio</a>.\r\n\r\nEen verdere uitsplitsing van toevoegingen en onttrekkingen in de woningvoorraad is te vinden in de tabel <a href='http://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/86054NED'>Voorraad woningen; overige toevoegingen en onttrekkingen (detail), regio</a>.\r\n\r\nAndere tabellen over woningen zijn te vinden op Statline onder <a href='https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/navigatieScherm/thema?themaNr=82147'>Wonen, woningen en gebouwen.</a>\r\n\r\nMeer informatie over woningbouw is te vinden op de pagina <a href='https://www.cbs.nl/nl-nl/economie/bouwen-en-wonen'>Bouwen en wonen.</a>\r\n\r\nHistorische tabellen over woningvoorraad en voorraadmutaties zijn te vinden onder <a href='https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/navigatieScherm/thema?themaNr=82502'>Archief-Voorraad woningen en gebouwen</a>.\r\n\r\n\r\n4. BRONNEN EN METHODEN\r\n\r\nDe gegevens in deze tabel zijn gebaseerd op de maandelijkse extracten van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) die worden verstrekt door de beheerder van de Landelijke Voorziening BAG, het Kadaster. De gemeenten leveren doorlopend de gegevens aan de Landelijke Voorziening. Informatie over de BAG is te vinden op de <a href='https://www.kadaster.nl/zakelijk/registraties/basisregistraties/bag'> BAG pagina van het Kadaster </a>, en in de <a href = 'https://imbag.github.io/praktijkhandleiding/'>BAG Praktijkhandleiding</a>.\r\n\r\nDe korte onderzoeksmethode van deze tabel is te vinden op de pagina <a href='https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/onderzoeksomschrijvingen/korte-onderzoeksomschrijvingen/levensloop-van-woningen-en-niet-woningen '>Levensloop van woningen en niet-woningen</a>.\r\n\r\nEen uitgebreid document met de afleidingen voor alle onderwerpen in de tabel, en meer informatie over de verwerking van de BAG bij het CBS is te vinden in <a href='https://www.cbs.nl/-/media/_pdf/2025/26/levensloop-afleiding-technische-beschrijving.pdf'>Levensloop van woningen en niet-woningen: technische beschrijving</a>.\r\n\r\nTot 1 januari 2012 heeft CBS gegevens over de woningvoorraad gepubliceerd vanuit het Woningregister. Vanaf die datum baseert CBS de voorraad woningen op de BAG. Overgang van de ene naar de andere bron brengt een trendbreuk met zich mee.  Voor meer informatie hierover:\r\n<a href='https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/onderzoeksomschrijvingen/aanvullende-onderzoeksbeschrijvingen/trendbreuk-woningvoorraad'>Trendbreuk woningvoorraad.</a>\r\n<a href='https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/onderzoeksomschrijvingen/aanvullende-onderzoeksbeschrijvingen/reparatie-methodebreuk-in-tijdreeksen-woningvoorraad'>Onderzoek en reparatie methodebreuk in tijdreeksen Woningvoorraad.</a>\r\n\r\n\r\n\r\n5. MEER INFORMATIE\r\n\r\n<a href='https://www.cbs.nl/nl-nl/over-ons/contact/infoservice'>Infoservice</a>\r\n\r\nCopyright \u00a9 Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen\r\nVerveelvoudiging is toegestaan, mits CBS als bron wordt vermeld.\r\n\r\n","DefaultPresentation":"ts=1789552008750&graphtype=Table&r=Topics&k=RegioS,Perioden&t=Gebruiksfunctie&_gu=NL","DefaultSelection":"$filter=((Gebruiksfunctie eq 'A045364')) and ((Perioden eq '2026MM01') or (Perioden eq '2026MM02') or (Perioden eq '2026MM03') or (Perioden eq '2026MM04') or (Perioden eq '2026MM05') or (Perioden eq '2026MM06') or (Perioden eq '2026MM07') or (Perioden eq '2026MM08') or (substringof('JJ',Perioden))) and ((RegioS eq 'NL01  '))","GraphTypes":"Table,Bar,Line,Map","OutputStatus":"Regulier","Source":"CBS.","MetaDataModified":"2026-09-24T02:00:00","SearchPriority":"2"
    }
  ]
}